Ambasador I. R. Iranu
Ogłoszenia
Przydatne linki
Ocena i monitorowanie
اخبار > Nouruz - święto natury, tradycyjne starożytne święto Irańczyków


  چاپ        ارسال به دوست

Nouruz - święto natury, tradycyjne starożytne święto Irańczyków

 

Nouruz - święto natury, tradycyjne starożytne święto Irańczyków

Nouruz, którego nazwa złożona jest z dwóch wyrazów „nowy i „dzień, jest jednym ze starożytnych świąt Irańczyków oraz mieszkańców wielu krajów irańskiego kręgu kulturowego i cywilizacyjnego (około trzysta milionów ludzi), obchodzonym co roku wraz z nadejściem wiosny w dniu 21 marca. W krajach takich jak Iran czy Afganistan, w których obowiązuje kalendarz słoneczny, Nouruz jest pierwszym dniem nowego roku, uznawanym za oficjalne święto.

W starych tekstach irańskich takich jak Szahname Ferdousiego, początki święta Nouruz przypisuje się Dżamszidowi, szachowi starożytnego Iranu, ale wiadomo, że Cyrus II założyciel dynastii Achemenidów w 538 roku p.n.e. uczynił to święto narodowym świętem Irańczyków.

W czasach panowania Dariusza I obchody Nouruzu organizowano w Tacht-e Dżamszid. Zgodnie z panującym zwyczajem w czasach rządów Achemenidów szach nakazywał w tym dniu posprzątać miejsca należące do przestrzeni publicznej, awansował wojskowych, uwalniał i ułaskawiał oskarżonych i więźniów, a w czasach sasanidzkich każdego dnia Nouruzu ludzie szli na spotkanie z władcą, który wysłuchiwał ich i rozwiązywał ich problemy. Mówi się, że w czasie panowania Ardaszira I założyciela dynastii Sasanidów, który zadał klęskę Cesarstwu Rzymskiemu, Nouruz z rozkazu szacha irańskiego był obchodzony także w rejonie Rzymu.

Obecnie Nouruz oprócz Iranu jest świętowany także w Afganistanie, Tadżykistanie, Azerbejdżanie, Turkmenistanie, Kazachstanie, Tatarstanie, Sudanie, Indiach, Pakistanie, Bangladeszu, Bhutanie, Nepalu i Tybecie, na Zanzibarze, w wielu regionach Bliskiego Wschodu, Bałkanów, Kaukazu, a także w części Chin i Ameryki Północnej.

Tradycje i zwyczaje związane z Nouruzem w Iranie

Hadżi Firuz

Hadżi Firuz jest tradycyjnym zwiastunem Nouruzu (tak jak Święty Mikołaj w chrześcijaństwie), który pojawia się na ulicach w dniach poprzedzających to święto. Hadżi Firuz to mężczyzna o poczerniałej twarzy, w czerwonym stroju i spiczastej czerwonej czapce, który wychodzi na ulice z tamburynem i tombakiem i tańczy, raduje się i robi sztuczki. Mówi się, że twarz Hadżi Firuza jest ciemnego koloru, ponieważ wrócił on ze świata umarłych.

 

Przygotowywanie Haft Sin

Irańczycy żyjący w dawnych czasach uważali liczbę siedem za świętą, wierzyli, że niebo, ziemia i planety mają siedem poziomów, znali siedem planet (Wenus, Jowisz, Merkury, Saturn, Mars, Ziemia i Słońce) oraz uznawali siedmiodniowy tydzień. Irańczycy przez cały miesiąc farwardin oświetlają swoje domy, palą aromatyczne gałązki, zapalają świece i rozkładają tace, na których umieszczają siedem przedmiotów, których nazwy zaczynają się na literę „sin (s) [siedem „sin, siedem „s]. Należą do nich:

- sabze - zielone rośliny, symbol narodzin, rozkwitu, świeżości

- serke - ocet, symbol radości i czystości

- samanu - potrawa z zarodków pszenicy, symbol wzrostu i łaski

- sib - jabłko, rajski owoc, symbol narodzin

- sir - czosnek, strażnik Haft Sin i środek leczniczy

- sumak - symbol smaku życia

- sendżed - suszone owoce oliwnika, symbol miłości i zakochania

- sekke - moneta, przynosi łaskę i bogactwo

- święta księga: w przeszłości była to Awesta, obecnie Koran w przypadku muzułmanów i Biblia w przypadku chrześcijan. Jej obecność przynosi pomyślność.

Oprócz wymienionych rzeczy, w Haft Sin można umieścić także inne przedmioty lub produkty, takie jak: lustro i świecę symbolizujące światło, jasność i przejrzystość; wodę symbolizującą życie, pomalowane jajko, jako symbol nasienia, płodności i narodzin; żywą złotą lub czerwoną rybkę, będącą symbolem żywotności i radości, bakalie, słodycze i suszone owoce jako poczęstunek dla gości.

 

Chane tekani

Chane tekani jest jednym ze zwyczajów związanych z Nouruzem, kultywowanym w większości regionów, których mieszkańcy obchodzą to święto. Polega on na wysprzątaniu, odkurzeniu i uporządkowaniu całego domu wraz z jego sprzętami na kilkanaście dni przed nadejściem Nouruzu.

Czaharszanbe suri

Zwyczaj palenia ognia jest kultywowany w różnych regionach Wyżyny Irańskiej od dawnych czasów. W Iranie powszechne jest palenie ognia w noc ostatniej środy roku, zwanej czaharsznabe suri. Nazwa jej składa się z dwóch członów: czaharszanbe, czyli środa (czwarty dzień tygodnia) i suri o znaczeniu czerwony. Palone są duże ogniska, a zgromadzone osoby przeskakują nad nimi, zwracając się w trakcie skoku do ognia, przytaczając wierszyk: „żółć ode mnie, czerwień od ciebie . W rzeczywistości skaczący, wypowiadając te słowa proszą o oczyszczenie i o to, aby ogień zabrał od nich choroby, bladość, żółć i problemy osobiste, a zamiast nich dał im czerwień, ciepło i siłę.

 

 

Potrawy świąteczne

Jedną z najbardziej charakterystycznych potraw przygotowywanych z okazji Nouruzu jest samanu (danie z zarodków pszenicy). Zazwyczaj przygotowaniem tej potrawy zajmują się wspólnie kobiety i dziewczęta, a gotowanie odbywa się zgodnie ze zwyczajami i specjalnymi wytycznymi z nim związanymi. Oprócz samanu gotuje się także sabzi polou z rybą i jest to jedno z najważniejszych dań spożywanych w świąteczną noc w Iranie i wielu sąsiednich krajach.

 Odwiedziny

Wizyty i rewizyty czy odwiedziny świąteczne są jedną z tradycji świątecznych, kultywowanych w większości krajów, obchodzących Nouruz. W składaniu i odwzajemnianiu wizyt panuje zasada, że to młodsi odwiedzają starszych, a starsi ofiarowują swoim gościom upominki świąteczne w postaci monet lub pieniędzy. W niektórych częściach Iranu czas świąt jest także czasem wspominania zmarłych i odwiedzania ich grobów.

 

 

Zawody sportowe

Organizowanie publicznych zawodów sportowych na ulicach miast i wsi, jest kolejnym ze zwyczajów obchodzonych z okazji Nouruzu w Iranie i kilku innych krajach. Z okazji tego święta organizowane są zawody jeździeckie, zapasy czy buzkaszi w Afganistanie.

Ghaszagh zani

Ten zwyczaj, który cieszył się większą popularnością w przeszłości, polega na tym, że młode dziewczęta i chłopcy, przykrywają się czadorami, tak aby nie można było ich rozpoznać i ruszają do domów przyjaciół i sąsiadów z łyżkami i miseczkami w rękach. Gospodarze słysząc dźwięk uderzających o miseczki łyżek, idą do drzwi i napełniają miseczki dziewcząt i chłopców słodyczami, monetami i czekoladą. Dziewczęta mają nadzieję, że w ten sposób szybciej wyjdą za mąż. W niektórych rejonach panuje też zwyczaj oblewania się wodą w ciągu świątecznego dnia lub nocą.

Nouruz chani

Nouruz chani lub bahar chani zwane też nouruzi, jest rodzajem śpiewu cieszącym się w Iranie większą popularnością w przeszłości. Obecnie zwyczaj ten jest bardziej znany w prowincjach takich jak Mazanderan, Gilan i Chorasan. Osoby zwane nouruz chan przed nadejściem wiosny ruszają w drogę po miastach i wsiach i śpiewają improwizowane utwory na cześć wiosny lub o treści religijnej.

Sizdah bedar

Irańczycy trzynasty dzień miesiąca farwardin spędzają na łonie natury, w związku z czym tego dnia ruszają do parków, ogrodów, lasu i poza miasto. Tradycja ta nazywana jest „sizdah bedar. Zawiązywanie źdźbeł trawy i zielonych roślin oraz mówienie nieprawdy należą do zwyczajów związanych z tą tradycją.

Mówi się, że starożytni Irańczycy po dwunastodniowym świętowaniu i radowaniu się (dla uczczenia dwunastu miesięcy roku) na początku nowego roku, trzynastego dnia świąt, który jest uznawany za dzień pomyślności, wyruszali świętować do ogrodów i na pustynie, i w ten sposób kończyli okres trwania Nouruzu.

Warto wspomnieć, że Nouruz wypadający 21 marca, jako dzień rozpoczęcia wiosny i ponownego odradzania się natury, został uznany przez Organizację Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury za część dziedzictwa niematerialnego ludzkości, a Zgromadzenie Ogólne ONZ 23 lutego 2010 roku ogłosiło to starożytne święto irańskie, przekazujące przesłanie życia, pokoju i przyjaźni, świętem międzynarodowym.

 

 

 

 


١٧:١١ - پنج شنبه ١٣ ارديبهشت ٢٠١٤    /    شماره : ٢٧٩٠٦٢    /    تعداد نمایش : ٢٣٢٧



خروج




Start |  Galeria zdjęć | Mapa strony | aktualności | Informacje kontaktowe | Skontaktuj się z nami | poszukiwanie